Zor bir gün, bir sonraki randevunu beklemez.

Saldırgan bir yorum okuduğunda bedenin, tehdit yanı başındaymış gibi tepki verebilir. Önce telefonu ters çevir ve altı düzenli nefes ver. Olguyu adlandır: “Biri saldırgan bir yorum yazdı.” Sonra bunu kimliğinden ayır: “Bu birinin internetteki davranışı; benim değerimin tanımı değil.” İlk dalga yüksekken yanıt verme.

Hesabı ve tarihi gösteren bir ekran görüntüsü al, ardından sessize alma, engelleme ve bildirme araçlarını kullan. Arkadaşlarından, “haberin olsun” diye yeni yorumları iletmemelerini iste. Saldırı sürerse olayları tek bir yerde topla. Bunu belgelemek abarttığın anlamına gelmez; durumu bir yetişkine, okuluna ya da platforma göstermeyi kolaylaştırır.

Güvendiğin bir kişiyi seç ve somut ol: “Biri hakkımda bunları yazıyor ve bildirmek için yardıma ihtiyacım var.” Tehdit varsa, kişisel bilgilerin ifşa edildiyse, şantaj söz konusuysa ya da güvenliğinden endişe ediyorsan, hemen güvendiğin bir yetişkine ya da acil servise ulaş. Bunu tek başına yönetmek zorunda değilsin.

“Herkes daha iyi” genellikle farklı insanları ve farklı becerileri tek bir sıralamaya sokar. Dur ve netleştir: “Tam olarak kim? Neyde daha iyi? Hangi ana bakarak?” Sınıftaki bir cevabını birinin en yüksek notuyla ya da sıradan bir gününü onun seçilmiş fotoğrafıyla kıyaslıyor olabilirsin. Netleşmek boş bir teselli değil; gerçekte ne bildiğini yoklamaktır.

İki sütun çiz. İlkine performanstan bağımsız olarak değer verdiğin üç şeyi yaz: sadakat, merak, mizah, cesaret ya da özen. İkincisine, bugün her birini ifade eden birer eylem ekle; bir arkadaşına yazmak ya da tek bir soru sormak gibi. Birinci olmadan da değerlerini yaşayabilirsin.

Kıyas geri geldiğinde şu cümleyi kullan: “Zihnim yine bir sıralama yapıyor.” Sonra dikkatini başkasının sonucuna değil, kendi sıradaki eylemine yönelt. Bu düşünceler okula, insanlara ya da gündelik şeylere ilgini tekrar tekrar alıp götürüyorsa, güvendiğin bir yetişkine ya da bir ruh sağlığı uzmanına söyle.

En önemli konuşmayı bir tartışmanın ortasında başlatma. Sor: “Önemli bir şey anlatmak istiyorum. Akşam yemeğinden sonra on dakika konuşabilir miyiz?” Önce üç cümle yaz: ne oluyor, ne hissediyorsun ve neye ihtiyacın var. Örneğin: “Telefonuma sormadan baktığınızda öfkeleniyorum ve güvenilmediğimi hissediyorum. Mahremiyet konusunda birkaç kural belirlemek istiyorum.”

Tek bir konuda kal; “her zaman” ve “asla” demekten kaçın. Ailenden, yanıt vermeden önce duyduğunu tekrar etmesini iste; sen de aynısını yap. Sonra bir hafta denemek üzere küçük ve somut bir düzenleme öner. Konuşma bağırmaya dönerse şunu söyle: “Daha sakinken buna dönmek istiyorum” ve başka bir zaman belirleyin.

Ailen hemen kabul etmeyebilir, ama bu ihtiyaçlarını kötü anlattığın anlamına gelmez. Başka bir yetişkinden, bir öğretmenden ya da okul rehberlik servisinden yardım isteyebilirsin. Evde şiddetten korkuyorsan ya da kendini güvende hissetmiyorsan, acilen güvendiğin bir yetişkine veya ilgili acil servise ulaş.

Beğeni sayısı, tek bir paylaşımın tek bir anda kaç tepki aldığını söyler. İyi bir arkadaş olup olmadığını, ilginç biri olduğunu ya da söyleyecek önemli bir şeyin bulunduğunu ölçmez. Kendini sayfayı yenilerken yakaladığında düşünceyi adlandır: “Zihnim bir sayacı hakkımda bir hükme çevirmeye çalışıyor.” Bu bir düşünce; değerinin puanı değil.

Paylaşmadan önce bir kural koy: bildirimleri kapat ve bir saat boyunca tepkilere bakma. O sürede seni puanlayan bir şey yerine doğrudan yaşadığın bir şey yap — müzik dinle, köpeği gezdir, çizim yap ya da bir kişiye yaz. Utandığın için paylaşımları sık siliyorsan, karar vermeden önce ertesi güne kadar bekle.

Beğenilemeyecek kanıtlardan oluşan özel bir liste tut: sözümü tuttum, birine yardım ettim, heyecanıma rağmen denedim, ihtiyacım olduğunda dinlendim. İltifat değil, somut davranış yaz. Beğeni sayılarını gizleyebilir ve uygulamadaki süreni sınırlayabilirsin. Amaç tepkilerden hoşlanmayı bırakmak değil, hakkındaki bütün hükmü onlara vermemek.